Wynagrodzenie to wypłata pieniężna oraz wartość tzw. świadczeń w naturze (towary, materiały, usługi itp.) lub ekwiwalent wypłacany pracownikom lub innym osobom fizycznym przez pracodawcę za wykonaną na jego rzecz pracę.

Wartość wynagrodzenia ustalana jest przy zawieraniu umowy. Co jednak, gdy pracodawca zechce obniżyć pensję swojemu pracownikowi?

Jakiekolwiek zmiany płacowe działające na niekorzyść pracownika wymagają dokonania tzw. wypowiedzenia zmieniającego.

Wypowiedzenie takie może zmienić w umowie:

• Rodzaj wykonywanej pracy;
• Miejsce wykonywania pracy;
• Wymiar czasu pracy;
• Termin rozpoczęcia pracy;
• Wynagrodzenie za pracę.

Nie można natomiast zmienić: 

• Stron umowy;
• Rodzaju zawartej umowy; 
• Czasu zawarcia umowy.

Wypowiedzenie zmieniające można zastosować zarówno wobec pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony, jak i tych zatrudnionych na czas określony czy też okres próbny.

Ochronie przed wypowiedzeniem zmieniającym podlega jedynie:

• Pracownica będąca w ciąży;
• Pracownik, któremu do osiągnięcia wieku emerytalnego brakuje nie więcej niż cztery lata, a okres zatrudnienia umożliwi mu uzyskanie prawa do emerytury osiągnięciem tego wieku;
• Członkowie rady pracowniczej;
• Społeczny inspektor pracy;
• Pracownik pełniący funkcje związkowe;
• Członkowie organów samorządu zawodowego.

Każda niekorzystna dla pracownika zmiana może być dokonana jedynie za jego zgodą, po uprzednim wypowiedzeniu obowiązujących warunków i zaproponowaniu nowych. Zmiana taka musi być jednak w pełni uzasadniona. Gdy pracownik zgodzi się na nowe warunki pracy, zmiany zostaną wprowadzone do treści umowy. W przypadku jednak, gdy nowe warunki zostaną odrzucone, spowoduje to rozwiązanie stosunku pracy.

Pracownikowi po wypowiedzeniu zmieniającym przysługuje okres wypowiedzenia adekwatny do tego, który przysługiwałby mu przy tradycyjnym rozwiązaniu umowy. W tym czasie musi on zdecydować, czy godzi się na nowe warunki. Ważne jest to, że „Milczenie” oznacza zgodę na nowe warunki, gdy pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia nowych warunków pracy. Pracodawca jest zobowiązany pouczyć pracownika o terminie, w którym powinien złożyć stosowne oświadczenie. Jeśli tego nie zrobi pracownik może do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków.

Wysokość wynagrodzenia pracownika można obniżyć:

• Z przyczyn ekonomicznych;
• Z powodu zmniejszenia zatrudnienia;
• Gdy pracownik został zaszeregowany do wyższej kategorii uposażenia, niż mu przysługuje;
• Gdy wynagrodzenie pracownika przewyższa jakość i wydajność jego pracy;
• Gdy pracownikowi zmniejsza się ilość obowiązków;
• Jako środek dyscyplinujący pracownika.

Pracownikowi, który nie przystanie na nowe warunki pracy może przysługiwać oprawa pieniężna. Nastąpi to jednak tylko wówczas, gdy przyczyna rozwiązania umowy leży tylko i wyłącznie po stronie pracodawcy, a przyjęcie nowych warunków jest dla pracownika niemożliwe z określonych powodów.

Obowiązek wypłaty odpraw spoczywa jednak jedynie na pracodawcach zatrudniających powyżej 20 pracowników.